Triển khai Kết luận 213-KL/TW (21/11/2025): Trách nhiệm của Hội Đông y Việt Nam đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực Y học cổ truyền

Trong bối cảnh đó, Hội Đông y Việt Nam, với mạng lưới tổ chức rộng khắp từ Trung ương đến địa phương, đội ngũ lương y, thầy thuốc y học cổ truyền (YHCT) gắn bó mật thiết với cộng đồng, có trách nhiệm và điều kiện thuận lợi để tham gia hiệu quả vào công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đúng với tinh thần nhân văn, “lấy người bệnh làm trung tâm” của nền y học cổ truyền Việt Nam.

1. Tinh thần cốt lõi của Kết luận 213-KL/TW và yêu cầu đặt ra đối với lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe

Kết luận 213-KL/TW nhấn mạnh một số quan điểm chỉ đạo lớn:

1. Phòng ngừa là chính, chủ động từ sớm, từ xa, lấy người dân làm trung tâm;
2. Ứng phó kịp thời, hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản;
3. Khắc phục hậu quả nhanh chóng, phục hồi bền vững, gắn với ổn định đời sống và sinh kế của nhân dân;
4. (4) Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, xã hội – nghề nghiệp trong hỗ trợ cộng đồng.

Đối với lĩnh vực y tế nói chung và YHCT nói riêng, Kết luận 213 đặt ra yêu cầu không chỉ dừng ở cứu chữa khi thiên tai xảy ra, mà phải tham gia toàn diện vào chu trình quản lý rủi ro thiên tai, từ phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó đến phục hồi sức khỏe thể chất và tinh thần cho người dân vùng bị ảnh hưởng.

YHCT, với ưu thế về chăm sóc sức khỏe ban đầu, phục hồi chức năng, điều trị bệnh mạn tính, nâng cao thể trạng và an thần tâm trí, có thể phát huy vai trò đặc thù, bổ trợ hiệu quả cho y học hiện đại trong các tình huống thiên tai, thảm họa.

2. Vị trí, vai trò của Hội Đông y Việt Nam trong công tác phòng ngừa thiên tai gắn với y học cổ truyền

Hội Đông y Việt Nam là tổ chức xã hội – nghề nghiệp tập hợp đội ngũ những người hành nghề YHCT trên cả nước. Với đặc thù hoạt động gắn với cộng đồng, nhất là khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa – những nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai – Hội có điều kiện thuận lợi để tham gia phòng ngừa rủi ro thiên tai từ sớm, từ cơ sở.

Trước hết, Hội Đông y các cấp có thể tham gia nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe chủ động trước thiên tai, thông qua việc hướng dẫn người dân:

Giữ gìn thể trạng, nâng cao sức đề kháng bằng chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý theo nguyên lý dưỡng sinh YHCT; Sử dụng một số vị thuốc, bài thuốc cổ truyền đơn giản, an toàn để phòng các bệnh thường gặp trong mùa mưa bão, rét đậm, nắng nóng kéo dài; Chủ động dự trữ thuốc nam, thuốc gia đình phù hợp điều kiện địa phương.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, Hội có thể phối hợp với ngành y tế và chính quyền địa phương trong bảo tồn, phát triển vùng dược liệu, góp phần bảo đảm nguồn thuốc YHCT ổn định, an toàn trong điều kiện thiên tai làm gián đoạn chuỗi cung ứng dược phẩm hiện đại.

3. Trách nhiệm của Hội Đông y Việt Nam trong công tác ứng phó khi thiên tai xảy ra

Một trong những yêu cầu quan trọng của Kết luận 213 là ứng phó nhanh, hiệu quả, lấy cứu người là ưu tiên hàng đầu. Trong giai đoạn này, Hội Đông y Việt Nam cần phát huy vai trò xung kích, nhân đạo của đội ngũ lương y, thầy thuốc YHCT.

Thứ nhất, tham gia khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân vùng thiên tai. Trong điều kiện cơ sở y tế bị hư hại, thiếu thuốc men, nhân lực, các bài thuốc, phương pháp YHCT đơn giản, dễ áp dụng như xoa bóp, châm cứu, giác hơi, dùng thuốc nam sẵn có tại địa phương có thể giúp giảm đau, chống mệt mỏi, hỗ trợ điều trị các bệnh thông thường sau thiên tai.

Thứ hai, chăm sóc và ổn định sức khỏe tinh thần cho người dân. Thiên tai không chỉ gây tổn thương thể chất mà còn để lại hậu quả nặng nề về tâm lý. YHCT có nhiều phương pháp điều hòa khí huyết, an thần, giúp giảm lo âu, mất ngủ, suy nhược thần kinh – những vấn đề phổ biến sau bão lũ, hạn hán, sạt lở đất. Hội Đông y có thể tổ chức các đợt tư vấn, hỗ trợ tâm lý cộng đồng dựa trên nguyên lý dưỡng sinh cổ truyền.

Thứ ba, tham gia các hoạt động nhân đạo, cứu trợ, kết hợp hỗ trợ y tế với chăm sóc sức khỏe bằng YHCT, thể hiện rõ vai trò xã hội và tinh thần “lương y như từ mẫu”.

4. Vai trò của Hội Đông y Việt Nam trong khắc phục hậu quả và phục hồi sức khỏe sau thiên tai

Khắc phục hậu quả thiên tai là quá trình lâu dài, đòi hỏi giải pháp bền vững. Kết luận 213 yêu cầu gắn phục hồi với ổn định đời sống, sinh kế và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng.

Trong giai đoạn này, Hội Đông y Việt Nam có thể tập trung vào một số nội dung trọng tâm:

Một là, chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người dân vùng thiên tai, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. YHCT có thế mạnh trong điều trị, phục hồi chức năng sau chấn thương, suy nhược cơ thể, các bệnh xương khớp, tiêu hóa, hô hấp thường phát sinh hoặc nặng lên sau thiên tai.

Hai là, phục hồi và phát triển nguồn dược liệu tại chỗ, kết hợp hỗ trợ sinh kế. Việc hướng dẫn người dân trồng, bảo tồn cây thuốc nam không chỉ giúp bảo đảm nguồn thuốc mà còn tạo sinh kế bền vững, phù hợp với điều kiện địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu phục hồi kinh tế – xã hội sau thiên tai.

Ba là, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu và phổ biến kinh nghiệm ứng phó thiên tai bằng YHCT. Hội Đông y Việt Nam cần chủ động thu thập, đánh giá các mô hình, bài thuốc, phương pháp hiệu quả đã áp dụng trong thiên tai, từ đó chuẩn hóa, phổ biến rộng rãi, đóng góp cho kho tàng tri thức YHCT Việt Nam.

5. Tăng cường phối hợp và nâng cao năng lực của Hội Đông y Việt Nam theo tinh thần Kết luận 213

Để triển khai hiệu quả Kết luận 213-KL/TW, Hội Đông y Việt Nam cần tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là ngành y tế, ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các cấp, nhằm lồng ghép YHCT vào các kế hoạch phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Đồng thời, Hội cần chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ hội viên thông qua đào tạo, tập huấn về y học thảm họa, sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong điều kiện thiên tai; kết hợp kiến thức YHCT với y học hiện đại để bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thực hành.

Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ chế huy động hội viên tham gia ứng phó thiên tai một cách chủ động, có tổ chức, tránh tự phát, manh mún, là yêu cầu cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực của Hội trong những tình huống khẩn cấp.

Kết luận

Triển khai Kết luận 213-KL/TW của Ban Bí thư không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là cơ hội để Hội Đông y Việt Nam khẳng định vai trò, vị thế của y học cổ truyền trong bảo vệ sức khỏe nhân dân trước những thách thức ngày càng lớn của thiên tai, biến đổi khí hậu. Thông qua việc tham gia chủ động, toàn diện vào công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, Hội Đông y Việt Nam góp phần phát huy giá trị nhân văn, khoa học và thực tiễn của YHCT, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân và phát triển bền vững đất nước trong tình hình mới./.

Top of Form

Bottom of Form