Ngày 13/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký ban hành Quyết định số 1976/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược Quốc gia phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Chiến lược xác định phát triển y học cổ truyền là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên, lâu dài; gắn bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân với phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Chiến lược xác định nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện thể chế, mở rộng dịch vụ khám chữa bệnh đến phát triển dược liệu, đào tạo nhân lực và xây dựng thương hiệu quốc gia.
Hoàn thiện thể chế, nâng chất lượng khám chữa bệnh
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chiến lược là rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật, tạo hành lang pháp lý phù hợp với đặc thù y học cổ truyền. Đáng chú ý, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng Luật Y học cổ truyền, phấn đấu trình Quốc hội vào cuối năm 2028.
Cùng với hoàn thiện pháp luật, Bộ Y tế sẽ rà soát phạm vi thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng gia tăng chi trả cho khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền; nghiên cứu cơ chế khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư và thúc đẩy hợp tác công tư trong phát triển bệnh viện, công nghiệp dược liệu, thuốc cổ truyền và thuốc dược liệu sản xuất trong nước.
Bộ Y tế sẽ rà soát phạm vi thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng gia tăng chi trả cho khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền. Ảnh minh họa: AI
Việc xây dựng luật chuyên ngành có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh y học cổ truyền liên quan đồng thời đến khám chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu, sản xuất dược liệu và bảo tồn tri thức truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào khả năng tháo gỡ những vướng mắc thực tế, bảo đảm quyền lợi của người hành nghề, cộng đồng nắm giữ tri thức và doanh nghiệp đầu tư phát triển sản phẩm.
Về khám chữa bệnh, Chiến lược yêu cầu đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị tại bệnh viện y học cổ truyền và khoa y học cổ truyền trong bệnh viện đa khoa; đồng thời củng cố năng lực cung ứng dịch vụ tại tuyến cơ sở. Một số mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc tại xã, phường, đặc khu sẽ được xây dựng, cùng với việc chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn và quy trình kỹ thuật kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.
Định hướng này đòi hỏi mở rộng dịch vụ phải đi đôi với kiểm soát chất lượng và an toàn điều trị. Các phương pháp, bài thuốc cần được nghiên cứu, đánh giá hiệu quả phù hợp, tránh tình trạng quảng cáo quá mức hoặc khiến người bệnh hiểu sai về khả năng điều trị.
Phát triển chuỗi dược liệu, lấy khoa học công nghệ làm nền tảng
Phát triển dược liệu được xác định là một trụ cột để đưa y học cổ truyền trở thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. Chiến lược đặt ra các nhiệm vụ bảo tồn nguồn gen quý, quy hoạch vùng trồng, phát triển vùng dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, người dân và cơ sở khám chữa bệnh.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà từng nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề "Đổi mới sáng tạo trong phát triển bền vững thuốc từ dược liệu": "Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, cùng với nền tri thức y học cổ truyền có lịch sử hàng nghìn năm".
Theo ông, nước ta hiện có trên 5.000 loài cây thuốc, là tiềm năng lớn để phát triển ngành dược liệu, phục vụ chăm sóc sức khỏe và phát triển KT-XH.Tuy nhiên, lợi thế tài nguyên chỉ có thể chuyển thành giá trị kinh tế khi hình thành được chuỗi sản xuất bền vững, từ giống, vùng trồng, sơ chế đến chế biến sâu, kiểm nghiệm và phân phối. Vì vậy, Chiến lược hướng tới phát triển các nhà máy đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và xây dựng mã định danh, truy xuất nguồn gốc dược liệu, thuốc cổ truyền.
Khoa học công nghệ và chuyển đổi số cũng được xác định là động lực hiện đại hóa lĩnh vực này. Các nhiệm vụ gồm phát triển trung tâm thử nghiệm lâm sàng đạt chuẩn, nghiên cứu chứng minh tính an toàn và hiệu quả của bài thuốc, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ gen, công nghệ nano và trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, sản xuất.
Cùng với đó, Chiến lược chú trọng đào tạo bác sĩ chuyên khoa sâu, phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và tăng cường liên kết giữa trường đại học, bệnh viện, viện nghiên cứu với doanh nghiệp. Tri thức của các danh y, lương y và cộng đồng dân tộc thiểu số được điều tra, bảo tồn, số hóa, đồng thời có cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và chia sẻ lợi ích phù hợp.
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn bảo tồn với khai thác, phát triển bền vững nguồn dược liệu Việt Nam, tăng cường liên kết nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp để chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường.
Bên cạnh phát triển thị trường và hợp tác quốc tế, Chiến lược yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra chất lượng dược liệu, thuốc cổ truyền, hoạt động hành nghề và quảng cáo. Đây là điều kiện để củng cố niềm tin của người dân, bảo đảm quyền lợi người sử dụng và tạo nền tảng cho thương hiệu y học cổ truyền Việt Nam phát triển bền vững.
Theo Suckhoedoisong.vn